Geschiedenis

Vanaf de dag van de oprichting in 1871 werkt TAA trouw aan haar traditie: vrouwen behulpzaam zijn bij het opbouwen van economische zelfstandigheid. In de afgelopen ruim 140 jaar heeft de vereniging een belangrijke rol gespeeld bij het ondersteunen van vrouwen. Dat doet TAA op twee manieren: door kwaliteitshandwerk te verkopen en door het verlenen van financiële steun.

Op 17 oktober 1871 richtte Betsy Perk (1833-1906) de Algemeen Nederlandsche Vrouwenvereeniging 'Arbeid Adelt' op. Het doel ervan was voor die tijd revolutionair. Betsy wilde vrouwen uit de midden- en hogere klassen de gelegenheid geven om voor geld te werken. Destijds werd een zogeheten 'beschaafde vrouw' geacht haar leven te besteden aan een echtgenoot en het moederschap. Trouwde zij niet, dan wachtte haar andere zorgtaken of een eeuwigheid vol lief pianospelen.

Dankzij Perks inzet werd op 7 december 1871 in Delft een verkooptentoonstelling gehouden van handwerk. En, heel bijzonder: de namen van de maaksters stonden bij het werk vermeld. Dit betekende een dappere 'coming out' voor deze vrouwen, die openlijk toegaven geld te willen verdienen. De tentoonstelling werd een groot succes. De kranten stonden er vol van, iedereen sprak erover en zelfs Koningin Sophie was aanwezig. Bovendien besloot zij beschermvrouwe te worden van de jonge vereniging en zo het initiatief van Betsy Perk te steunen.

Maar in 'Arbeid Adelt' roerden zich conservatievere krachten. Na felle discussies splitste zich 'Tesselschade' af, waar beschaafde vrouwen handwerk konden verkopen zonder hun naam bekend te maken. Jeltje de Bosch Kemper was vele jaren voorzitster van 'Tesselschade'.

In de decennia na het ontstaan werkten beide verenigingen voort op het ingeslagen pad. Steeds meer vrouwen deden een beroep op de hun bemiddeling. Dat aantal steeg, toen de verenigingen 'subsidies' verleenden aan vrouwen die een opleiding wilden volgen.

Daarbij traden ze lange tijd op als tussenpersoon voor 'beschaafde vrouwen' die een betrekking zochten.Tesselschade had zelfs speciale 'Bemiddelingsbureaux'. Ook bezat deze vereniging de opleiding 'Hulp der Moeder', die scholing bood aan kinderverzorgsters.

In de Eerste en de Tweede Wereldoorlog werkten de verenigingen naar vermogen door. Door de tijdsomstandigheden was het evenwel moeilijk aan materiaal voor handwerk te komen. De inkomsten via contributies liepen ook terug. In WO II werden de activiteiten uiteindelijk stilgelegd.

Geheel in de geest van de wederopbouw, ontstond in de jaren na de Tweede Wereldoorlog de gedachte aan een fusie. Dat had ook te maken met praktisch vooruitzien. Inmiddels waren de omstandigheden voor vrouwen gewijzigd. De 'bemiddelingsbureaux' waren niet meer nodig en steeds meer vrouwen vonden een betaalde baan. Dat juichte men uiteraard toe, zonder blind te zijn voor het nadeel daarvan.

Van oudsher hadden de verenigingen de nadruk gelegd op kwaliteit van nuttige en fraaie handwerken. De moderne tijdgeest bood weinig waardering voor handwerken. Als 'Arbeid Adelt' en 'Tesselschade' de krachten bundelden, konden zij een tegenwicht bieden en daarnaast beter steun verlenen aan degenen die hen nog wel nodig hadden. Zo geschiedde.

Na een succesvolle 'Naaldwerktentoonstelling' in 1947 - waarvoor ook de beschermvrouwen Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana hun handwerk uitleenden - werd in principe tot een fusie besloten. Na langdurig overleg over organisatorische kwesties werd die op 1 januari 1953 een feit. 'Tesselschade-Arbeid Adelt' was geboren.

Wilt u meer weten over de geschiedenis van TAA?

De vereniging beschikt over een prachtig boek: "Toekomst door traditie, 125 jaar Tesselschade-Arbeid Adelt" geschreven door Vilan van de Loo. Het boek is in 1996 uitgebracht en thans in herdruk verkrijgbaar (publicaties).

 

  • 1871

    Oprichten van de vereniging

    Betsy Perk (1833-1906) richtte op 17 oktober de Algemeen Nederlandsche Vrouwenvereeniging 'Arbeid Adelt' op. Het doel van de vereniging was voor die tijd revolutionair: Betsy wilde vrouwen uit de midden- en hogere klassen de gelegenheid geven om voor geld te werken, zodat zij economisch onafhankelijk konden worden.

  • 1872

    'Tesselschade'

    Na felle discussies over de naamvermelding werd op 8 april 1872 de Algemeen Nederlandsche Vrouwenvereeniging 'Tesselschade' opgericht, waar beschaafde vrouwen handwerk konden verkopen zonder hun naam bekend te maken.

  • 1886

    Het ‘Arbeid Adelt Pensioenfonds’ opgericht

    In 1886 werd door A.N.V ‘Arbeid Adelt’ het ‘Arbeid Adelt Pensioenfonds’ opgericht voor oud handwerksters, die niet meer in hun eigen behoefte konden voorzien. De eerste uitkeringen werden pas gedaan in 1896 omdat er eerst fondsen verzameld moesten worden. Ook A.N.V. ‘Tesselschade’ richtte per 1 april 1896 een pensioenfonds voor oud-handwerksters op, het Zegers-Veeckens fonds. Dit fonds werd opgericht vanuit een legaat van 200.000 gulden van mej. Pauline Zegers Veeckens.

  • 1889

    Koningin Wilhelmina

    Van 1889 – 1948 was Koningin Wilhelmina beschermvrouwe van A.N.V. ‘Tesselschade” en van 1900 – 1948 eveneens van A.N.V. ‘Arbeid Adelt’.

  • 1898

    De Gouden Koets

    In 1898 liet de Amsterdamse bevolking de Gouden Koets voor de inhuldiging van Koningin Wilhelmina maken. De kussens hiervoor werden door handwerksters van Arbeid Adelt en Tesselschade geborduurd in petit-pointsteek.

  • 1901

    Cursussen, met diploma, voor kinderjuffrouwen

    Vanaf 1901 werden cursussen, met diploma, voor kinderjuffrouwen aangeboden door verschillende afdelingen van Tesselschade. Veel werkgeefsters bleken dit diploma op hoge prijs te stellen.

  • 1915

    'Comité voor werkverschaffing'

    In 1915 richtte Koningin Wilhelmina een 'Comité voor werkverschaffing 1915' op om in de blijkbaar onuitputtelijke behoefte van leger en marine aan sokken te voorzien. A.N.V. Arbeid Adelt en A.N.V. Tesselschade hadden beide zitting in dit comité. Alleen al in 1916 werd er door een afdeling van Tesselschade, door 60 vrouwen, 4214 paar sokken afgeleverd.

  • 1937

    Het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernard

    In 1937 schonk Arbeid Adelt bij het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernard de knielkussens, waarop het bruidspaar tijdens de kerkelijke inzegening zou neerknielen.

  • 1939

    Oprichting Betsy Perk Opleidingsfonds voor vrouwen

    Het Betsy Perk-Opleidingsfonds biedt vrouwen onder voorwaarden een financiële ondersteuning in de studiekosten, mits een afgeronde opleiding zicht biedt op economische zelfstandigheid.

  • 1947

    Besluit tot fusie 'Tesselschade-Arbeid Adelt'

    Na een succesvolle ‘Tentoonstelling van Naald- en Kunstnaaldwerk' in 1947, waarvoor ook de beschermvrouwen Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana hun handwerk uitleenden, werd in principe tot een fusie besloten. Het duurde nog tot 1948 dat door de twee algemene vergaderingen het definitieve ‘ja’ voor de fusie werd uitgesproken. Door middel van langdurig overleg over organisatorische kwesties werd 'Tesselschade-Arbeid Adelt' pas op 1 januari 1953 een feit.

  • 1996

    'Toekomst door Traditie'

    In 1996 werd het jubileumboek 'Toekomst door Traditie' uit gegeven waarin 125 jaar van de Vereniging staat beschreven.

  • 2007

    DVD voor het nageslacht

    In 2007 verscheen er een DVD met daarop handwerktechnieken om deze voor het nageslacht te bewaren.

  • 2011

    Uitreiking van de 1e Maria Tesselschade prijs

    Op 5 oktober 2011 uitreiking van de 1e Maria Tesselschade prijs aan mevrouw Willie Nentjes-van Urk. Deze prijs is een award, van TAA, voor vrouwen die een voorbeeld zijn voor andere vrouwen.

  • 1871
  • 1872
  • 1886
  • 1889
  • 1898
  • 1901
  • 1915
  • 1937
  • 1939
  • 1947
  • 1996
  • 2007
  • 2011