GESCHIEDENIS

Vanaf de dag van de oprichting in 1871 werkt TAA trouw aan haar traditie: vrouwen behulpzaam zijn bij het opbouwen van economische zelfstandigheid. In de afgelopen 135 jaar heeft de vereniging een belangrijke rol gespeeld bij het ondersteunen van vrouwen. Dat doet TAA op twee manieren: door kwaliteitshandwerk te verkopen en door het verlenen van financiële steun.

Op 17 oktober 1871 richtte Betsy Perk (1833-1906) de Algemeen Nederlandsche Vrouwenvereeniging 'Arbeid Adelt' op. Het doel ervan was voor die tijd revolutionair. Betsy wilde vrouwen uit de midden- en hogere klassen de gelegenheid geven om voor geld te werken. Destijds werd een zogeheten 'beschaafde vrouw' geacht haar leven te besteden aan een echtgenoot en het moederschap. Trouwde zij niet, dan wachtte haar andere zorgtaken of een eeuwigheid vol lief pianospelen.

Dankzij Perks inzet werd op 7 december 1871 in Delft een verkooptentoonstelling gehouden van handwerk. En, heel bijzonder: de namen van de maaksters stonden bij het werk vermeld. Dit betekende een dappere 'coming out' voor deze vrouwen, die openlijk toegaven geld te willen verdienen. De tentoonstelling werd een groot succes. De kranten stonden er vol van, iedereen sprak erover en zelfs Koningin Sophie was aanwezig. Bovendien besloot zij beschermvrouwe te worden van de jonge vereniging en zo het initiatief van Betsy Perk te steunen.

Maar in 'Arbeid Adelt' roerden zich conservatievere krachten. Na felle discussies splitste zich 'Tesselschade' af, waar beschaafde vrouwen handwerk konden verkopen zonder hun naam bekend te maken. Jeltje de Bosch Kemper was vele jaren voorzitster van 'Tesselschade'.

In de decennia na het ontstaan werkten beide verenigingen voort op het ingeslagen pad. Steeds meer vrouwen deden een beroep op de hun bemiddeling. Dat aantal steeg, toen de verenigingen 'subsidies' verleenden aan vrouwen die een opleiding wilden volgen.

Daarbij traden ze lange tijd op als tussenpersoon voor 'beschaafde vrouwen' die een betrekking zochten.Tesselschade had zelfs speciale 'Bemiddelingsbureaux'. Ook bezat deze vereniging de opleiding 'Hulp der Moeder', die scholing bood aan kinderverzorgsters.

In de Eerste en de Tweede Wereldoorlog werkten de verenigingen naar vermogen door. Door de tijdsomstandigheden was het evenwel moeilijk aan materiaal voor handwerk te komen. De inkomsten via contributies liepen ook terug. In WO II werden de activiteiten uiteindelijk stilgelegd.

Geheel in de geest van de wederopbouw, ontstond in de jaren na de Tweede Wereldoorlog de gedachte aan een fusie. Dat had ook te maken met praktisch vooruitzien. Inmiddels waren de omstandigheden voor vrouwen gewijzigd. De 'bemiddelingsbureaux' waren niet meer nodig en steeds meer vrouwen vonden een betaalde baan. Dat juichte men uiteraard toe, zonder blind te zijn voor het nadeel daarvan.

Van oudsher hadden de verenigingen de nadruk gelegd op kwaliteit van nuttige en fraaie handwerken. De moderne tijdgeest bood weinig waardering voor handwerken. Als 'Arbeid Adelt' en 'Tesselschade' de krachten bundelden, konden zij een tegenwicht bieden en daarnaast beter steun verlenen aan degenen die hen nog wel nodig hadden. Zo geschiedde.

Na een succesvolle 'Naaldwerktentoonstelling' in 1947 - waarvoor ook de beschermvrouwen Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana hun handwerk uitleenden - werd in principe tot een fusie besloten. Na langdurig overleg over organisatorische kwesties werd die op 1 januari 1953 een feit. 'Tesselschade-Arbeid Adelt' was geboren.

Wilt u meer weten over de geschiedenis van TAA?
De vereniging beschikt over een prachtig boek: "Toekomst door traditie, 125 jaar Tesselschade-Arbeid Adelt" geschreven door Vilan van de Loo. Het boek is in 1996 uitgebracht en thans in herdruk verkrijgbaar (publicaties).